Охрид, 16. мај 2026 (ИНПРЕС) – Колку и да се трудите да јадете балансирана исхрана, понекогаш може да ви недостасуваат одредени хранливи материи. Меѓу нив е и витамин одговорен за голем број придобивки за менталното и физичкото здравје за кои можеби никогаш не сте слушнале: тиамин, познат и како витамин Б1.
Тоа е клучен, но често запоставен витамин. Студиите покажуваат дека стапките на недостаток кај некои популации може да се движат од 20 до над 90 проценти, а модерниот начин на живот се наведува како можна причина.
– Витаминот Б1, или тиамин, е растворлив во вода и игра клучна улога во енергетскиот метаболизам и нервната функција. Тој помага да се претворат јаглехидратите во употреблива енергија за телото и мозокот, изјави Рашел, научник и директор за образование во Stanford Lifestyle Medicine. Слично на тоа, д-р Ив Елизабет К. Пени, матичен лекар, вели дека тиаминот „му помага на телото да ги претвори јаглехидратите во енергија и го поддржува когнитивното и невромускулното здравје“.
Знаци на недостаток на витамин Б1
Недостатокот на тиамин може да предизвика физички и ментални симптоми што влијаат на секојдневниот живот.
– Раните знаци на недостаток може да вклучуваат замор, раздразливост, слаба концентрација и мускулна слабост, а во напредни случаи, невролошки симптоми како што се вкочанетост или заматен вид, објасни Поједник.
Други знаци може да вклучуваат тешкотии со краткорочната меморија, губење на апетит и гадење. Проблемот е што овие симптоми можат да бидат несакани ефекти од многу други здравствени состојби, па затоа ретко се сомневаме на недостаток на тиамин.
Д-р Пени истакнува дека опасноста се јавува ако не се лекува недостатокот на витамин Б1.
– Како што состојбата се влошува, симптомите може да вклучуваат вкочанетост или трнење, мускулна слабост и тешкотии при одење, а во тешки случаи, невролошки состојби како што е Верникевата енцефалопатија, која е придружена со конфузија и промени во видот, објасни таа.
Верникевата енцефалопатија е ретко невролошко нарушување предизвикано од недостаток на тиамин кое бара итен третман за да се спречи трајно оштетување на нервниот систем. Важно е да се консултирате со лекар ако се сомневате дека имате недостаток на тиамин или имате некој од споменатите симптоми.
Кој е најмногу изложен на ризик?
– Недостатокот е чест кај одредени групи бидејќи резервите на тиамин во телото се ограничени и брзо се исцрпуваат, објасни Пени. Луѓето кои јадат храна богата со рафинирани јаглехидрати, оние со хроничен алкохолизам, оние кои се неухранети, пациентите со гастроинтестинални нарушувања и оние кои биле подложени на баријатриска хирургија се изложени на зголемен ризик од недостаток на тиамин.
– Состојбите на зголемена метаболичка побарувачка, како што се болест или бременост, исто така можат да придонесат за недостаток, додаде таа. Луѓето со дијабетес и постарите лица се исто така изложени на поголем ризик. Земањето диуретици и некои други лекови, исто така, може да ја забави апсорпцијата на тиамин. Добрата вест, сепак, е дека тешкиот недостаток на тиамин е редок во развиените земји, првенствено поради збогатување на храната, забележува Поједник.
Дали е можно да се внесе премногу тиамин?
Нема потреба да се грижите за внесување премногу тиамин.
– Многу е ретко да се внесе премногу тиамин бидејќи вишокот обично се излачува во урината, а токсичноста е невообичаена дури и со додатоци во исхраната. Поголемиот проблем за повеќето луѓе е обезбедувањето постојан внес, а не вишок, рече Поједник.
Д-р Пени предупреди дека е клучно да се препознае потенцијален недостаток пред да биде предоцна.
Како да го зголемите внесот на витамин Б1
Количината на тиамин што ви е потребна зависи од вашата возраст и пол. Според Националните институти за здравство, препорачаниот дневен внес за возрасни мажи е 1,2 мг, а за жени, 1,1 мг. Поједник наведува леќа, свинско месо, леб и житарки од цело зрно, пастрмка или лосос, како храна богата со тиамин.
Ако се чувствувате екстремно уморни, сте во група со висок ризик или вашата исхрана не е нутритивно соодветна, добра идеја е да разговарате со вашиот лекар за можен недостаток на тиамин. Дополнувањето со оваа хранлива материја може да има значително позитивно влијание врз вашето тело и мозок. (Крај)
извор: index.hr фото: архива
